Opsporingsmiddelen

De zwaardere en meer ingewikkelde zaken worden onderzocht via een gerechtelijk vooronderzoek (GVO). De meer eenvoudige zaken worden aangepakt via het opsporingsonderzoek.

Bij een gerechtelijke vooronderzoek wordt de opsporing in handen gesteld van een rechter commissaris. Deze zou meer onafhankelijk zijn dan alleen de politie en de officier.

Doorgaans vordert de officier van justitie het starten van een GVO. Het is echter ook mogelijk om als verdachte om een GVO te vragen.

Als verdachte moet U zo snel mogelijk in kennis worden gesteld van het feit dat er een GVO is ingesteld. Zoals met vrijwel alle activiteiten kan dit achterwege blijven indien dit in het belang van de opsporing zou zijn

Zowel in het kader van de opsporing als bij een GVO heeft het openbaar ministerie een keur aan opsporingsmiddelen tot haar beschikking.

Kenmerk is dat ze in alle gevallen een ernstige inbreuk betekenen op grondrechten en het EVRM . Regel is dan ook dat ze in de wet moeten zijn geregeld en de opsporingsambtenaren zich ook strikt aan de wet moeten houden. De wet geeft altijd aan in welke gevallen tegen wie en door wie een opsporingsmiddel mag worden gebruikt. Het niet naleven van de regels kan er toe leiden dat het bewijs wordt uitgesloten in het proces.

We laten de belangrijkste de revu passeren:

Binnentreden

Het recht op huisvrede wordt beschermd in de grondwet en het EVRM. Het recht van de politie om een woning binnen te treden is dan ook omgeven door stenge formele bepalingen.

Het uitgangspunt is dat de politie alleen naar binnen mag indien daar uitdrukkelijk toestemming voor wordt gegeven door de bewoner. Die toestemming moet expliciet worden gegeven. In veel gevallen is de bewoner te overdonderd om te reageren en zit de politie al bij wijze van spreken in de keukenkastje. In een dergelijk geval is geen sprake van toestemming. In andere gevallen is een machtiging nodig (die ook al snel wordt verleend) en moet het doel van het binnentreden worden aangegeven en moeten de ambtenaren zich legitimeren. Dit kan achterwege blijven in dreigende situaties (bijvoorbeeld drugs wordt doorgespoeld).

Regel is verder dat sommige plaatsen niet tijdens vergaderingen, godsdienstoefeningen of terechtzitingen mogen worden betreden.

Na een binnentreding moet altijd proces-verbaal worden opgemaakt

Beslagname

Met het oog op de strafvordering heeft justitie vergaande bevoegdheden om voorwerpen in beslag te nemen. Het moet gaan om voorwerpen waarmee de waarheid aan het licht kan worden gebracht (het wapen, de drugs), waarmee het wederrechtelijk voordeel kan worden aangetoond (bankafschriften) of waarmee pluk ze maatregelen kunnen worden geeffectueerd (de sportauto, het zeiljacht).

Beslagname is toegestaan bij ontdekking op heterdaad (mag in dat geval dus ook door een burger) of bij bepaalde misdrijven.

Gekoppeld aan de beslagname is de doorzoeking en gelden de regels van het binnentreden.

DNA afname

Relatief nieuw is het verplicht afnemen van lichaamsmateriaal om DNA te bepalen. Onder omstandigheden is een verdachte verplicht materiaal af te staan (wangsluim, bloed of haarwortel) om te onderzoeken of zijn profiel matcht met bij het delicht gevonden DNA. Het materiaal mag vervolgens worden opgeslagen voor de opsporing van andere strafbare feiten.

Afluisteren en tappen

Zowel in de opsporing als in de vroegopsporing mag de politie in een aantal gevallen gesprekken afsluisteren en telecommunicatiemiddelen opnemen. het gaat hierbij al lang niet meer om alleen de telefoon maar ook e-mail en internetverkeer.

Bijzondere middelen

Naast bovenstaande opsporingsmiddelen bestaan er nog een breed scala aan andere in de wet geregeldeg methode. Bericht zijn de bijzonder opsporingsmiddelen zoals infiltratie, psuedo koop en psuedo dienstverlening. Dergelijke acties mogen alleen bij uitzondering.

.

Zwijgen is meestal goud